Franse wijnen

Door eeuwenlange ervaring hebben de Fransen ontdekt welke druivenrassen het het best in welke omgeving deden. Ze hebben daar een mooie term bij bedacht: terroir. Terroir omvat zowel bodem, klimaat als ligging. Het zou het voornaamste kenmerk moeten zijn van traditionele Franse wijnen. Vandaar dat vermelding van druivensoorten zo vaak achterwege blijft. In geologisch opzicht is Frankrijk uitzonderlijk rijk bedeeld. Het kent alle denkbare soorten bodems en bodemsamenstellingen. In klimatologisch opzicht staat een groot deel van het land onder invloed de Atlantische Oceaan. Dat betekent een gematigd temperatuurverloop met de nodige neerslag. Alleen langs de kust van de Middellandse Zee en in het Rhônedal is er sprake van een uitgesproken mediterraan klimaat.

Etiketten
Frankrijk heeft als eerste land een systeem van gecontroleerde herkomstbenamingen ingevoerd. In 1935 werd de wet op de appellations d'origine contrôlée (AOC) van kracht. AOC's definiëren de begrenzing van een herkomstgebied en de manier waarop de wijn gemaakt moet worden. Daarvoor beroept men zich op tradities. Het nadeel daarvan is dat er maar weinig ruimte is voor experimenten. Ook is een AOC niet noodzakelijkerwijs een garantie voor kwaliteit.

Frankrijk kent daarnaast nog een aantal andere herkomstbenamingen:
Vin de Table voor wijnen van uiterst eenvoudige kwaliteit.
Vin de Pays voor wijnen met gedefinieerde herkomst. Kan zowel slaan op traditionele wijnen die samengesteld worden uit diverse druivensoorten als op cépagewijnen. De bekendste is de Vin de Pays d'Oc.
Vin Délimité de Qualité Supérieure (VDQS) is een sterk in belang afgenomen 'overgangsstatus' voor wijnen tussen Vin de Pays en AOC. De meeste kandidaten zijn inmiddels namelijk tot AOC gepromoveerd.

Crus
In diverse Franse streken kun je in een of andere vorm de term Cru op het etiket tegenkomen. In de Bourgogne en in de Elzas slaat de benaming Grand Cru op wijngaarden met een (op papier) bijzonder kwaliteitspotentieel c.q. terroir. Premiers Crus in de Bourgogne staan een trapje onder de Grands Crus. Grands Crus worden louter vermeld onder eigen naam, Premiers Crus altijd na de gemeentenaam.

In Bordeaux liggen de zaken totaal anders. In Saint-Emilion slaat Grand Cru op een zo groot deel van de appellation, dat er maar weinig waarde aan te hechten valt. Anders ligt dat dan weer met de classificatie Grand Cru Classé, die op de wijn van individuele bedrijven van toepassing is. Crus Classés en classificaties van châteaux zijn in Bordeaux verder te vinden in Pessac-Léognan (Graves), Saint-Emilion, Sauternes en niet te vergeten in de Médoc met z'n befaamde Classement met een onderverdeling in vijf klassen. Dat is sinds 1855 slechts één keer aangepast. In 1973 promoveerde Mouton-Rothschild van 2e tot 1e cru.  Onder de crus classés van de Médoc komen de crus bourgeois, die op hun beurt weer onderverdeeld zijn in drie categorieën. 

In de Champagne heeft men weer een andere interpretatie van de begrippen Grand en Premier Cru. Daar slaan ze op de kwaliteit van de druiven uit een bepaald dorp.

In de Beaujolais tenslotte zijn er tien Crus zonder verdere toevoeging. Dat zijn appellations die op een bepaalde gemeente of combinatie van gemeentes slaan.

Franse wijnbouwgebieden Alsace
Alsace, in het Nederlands Elzas, is Frankrijk op z'n Duits. Of Duitsland op z'n Frans. Het is een schilderachtig, smal en lang gerekt wijngebied aan de voet van de Vogezen. Van oorsprong Duits was het door de eeuwen heen een betwist grensgebied. Ook nu het deel uitmaakt van Frankrijk, onderscheidt het zich in menig opzicht van de andere Franse wijngebieden. Neem bijvoorbeeld de aanplant van de wijngaard met o.a. Riesling en de manier waarop die druiven verwerkt en de wijnen geëtiketteerd worden. De hele streek valt onder slechts een enkele appellation, maar anders dan elders in Frankrijk staan de namen van de druivensoorten in grote letters op het etiket. Net als in Duitsland. Bovendien hebben heel wat Elzaswijnen ondanks hun droge imago behoorlijk wat restsuiker waardoor ze niet echt droog meer smaken.

De Elzas lig vrij noordelijk maar wordt goed beschut door de Vogezen. Een ander voordeel is het grote aantal uren zonneschijn. Daardoor rijpen de druiven in de regel goed, zij het laat. Behalve de al genoemde soorten staan Sylvaner, Pinot Blanc, Auxerrois, Pinot Gris, Muscat, Gewürztraminer - in de Elzas overigens gespeld zonder umlaut! -  en Pinot Noir aangeplant. In zeer goede jaren gebruiken de Elzassers overrijpe, laat geplukte druiven voor het maken van rijke Vendanges Tardives. Als de natuur nog meer meewerkt en er ook botrytis optreedt, dan kan dat zelfs leiden tot een superrijke Sélection de Grains Nobles.